Procedura wywłaszczenia nieruchomości

dodano: 24-01-2018 16:24

Wywłaszczenie to pozbawienie, lub ograniczenie prawa rzeczowego, czyli np. prawa własności nieruchomości. Zobacz jak wygląda procedura wywłaszczenia nieruchomości przeznaczonej pod drogę ekspresową.


Podstawowe regulacje związane z wywłaszczeniem nieruchomości zawarte są w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Natomiast procedura wywłaszczenia pod drogi publiczne uregulowana jest w ustawie z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, tzw. specustawie drogowej. Specustawa drogowa stanowi narzędzie upraszczające procedurę tworzenia dróg publicznych. Sama procedura wywłaszczeniowa podzielona jest na kilka etapów.


Etap I – Wniosek o wydanie decyzji ZRID

Na tym etapie właściwy zarządca drogi  (np. w przypadku drogi ekspresowej będzie to Generalna Dyrekcja Dróg i Autostrad) składa wniosek do Wojewody o wydanie decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej. W tym momencie najczęściej znany jest już wykonawca inwestycji. Zadaniem wyłonionego w drodze przetargu wykonawcy jest zaprojektowanie, a następnie wybudowanie drogi w określonym terminie.

Etap II – Wydanie decyzji ZRID

Właściwy Wojewoda na wydanie decyzji ZRID ma 90 dni.  Jak możemy się dowiedzieć, czy decyzja została już wydana?

O wydaniu decyzji ZRID wojewoda zawiadamia w drodze obwieszczenia, odpowiednio:

  •  w urzędzie wojewódzkim,
  •  w urzędzie gminy właściwym ze względu na przebieg drogi,
  •  w Biuletynie Informacji Publicznej,
  •  w prasie lokalnej.

Ponadto organ ma obowiązek zawiadomić o wydaniu decyzji dotychczasowych właścicieli nieruchomości na adres wskazany w katastrze nieruchomości.

Etap III – Odwołanie od decyzji ZRID

Samo wydanie decyzji nie oznacza, że wywłaszczone nieruchomości przechodzą na własność Skarbu Państwa. Od decyzji ZRID służy odwołanie, a osób uprawnionych do złożenia odwołania jest wiele, np. są to wszystkie osoby, przez których nieruchomość będzie przebiegać droga.

Co do zasady, dopóki organ II stopnia nie wyda rozstrzygnięcia w sprawie odwołania od decyzji, to wykonawca inwestycji nie może rozpocząć prac budowlanych, bowiem decyzja ZRID jest niewykonalna.

Jednak przepisy prawa umożliwiają zaopatrzenie decyzji ZRID w rygor natychmiastowej wykonalności. Nadanie przez wojewodę decyzji ZRID rygoru natychmiastowej wykonalności pozwala wykonawcy rozpocząć budowę drogi zanim organ II stopnia rozpatrzy odwołanie.   

Etap IV – Wydanie rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy

Termin na rozpatrzenie odwołania od decyzji ZRID wynosi 30 dni. W momencie, w którym organ odwoławczy utrzyma w mocy zaskarżoną decyzję odebrane nieruchomości z mocy prawa przechodzą na własność Skarbu Państwa.

Wydanie rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy kończy procedurę wywłaszczenia nieruchomości. Ważnym jest, że procedura związana z wydaniem decyzji ZRID poprzedza postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za odebrane grunty.

Autor: Beata Zaremba